Dec

12

Արթուր Բաղդասարյան. «Հայաստա՛ն, բա՛ց արա քո աչքերը»

Արթուր Բաղդասարյան. «Հայաստա՛ն, բա՛ց արա քո աչքերը» Ելույթ ՕԵԿ արտահերթ համագումարում
Անհրաժեշտ է գործողության մեջ դնել սահմանադրական նորմերը եւ իրականացնել ոչ թե երեւութական, այլ իրական բարեփոխումներ

Նախ եւ առաջ թույլ տվեք հայտնել իմ անկեղծ երախտագիտությունը վստահության եւ աջակցության համար, շնորհակալություն հայտնել երկար տարիներ ինձ հետ պայքարող կամք ու հավատ ունեցող այս դահլիճում ներկա, ինչպես նաեւ տեղի անբավարարության պատճառով բացակա պայքարի իմ զինակիցներին, ինչպես նաեւ հարյուր հազարավոր մարդկանց, ովքեր մեր կողքին են եղել, մեզ հետ միասին պայքարել ու քվեարկել են մեր քաղաքական թիմի օգտին: Դրանք ազատ քվեներ են, արդար ու անկաշառ ձայներ, այդ քվեների թիկունքում չկան վարչական բիրտ ճնշումներ եւ ընտրական կաշառքներ, այդ քվեների թիկունքում կանգնած է համոզմունքը, վստահությունը, իրենց կյանքը բարեփոխելու անկոտրում վճռականությունը: Եվ մենք պարտավոր ենք տեր կանգնել այդ արդար քվեներին, պարտավոր ենք շարունակել մեր վճռական պայքարը, որպեսզի ապրենք ոչ թե զրկանքների եւ դժվարությունների, անարդարությունների եւ ապօրինությունների, երեսպաշտության եւ քաղքենիության, չարության եւ նախանձի, ատելության եւ անհանդուրժողականության, այլ ազատության եւ ժողովրդավարության, նորարարության եւ բարեփոխումների, սիրո եւ բարության, վերջապես` օրենքի եւ արդարության Հայաստանում: Իսկ այդ ճանապարհը թեեւ փշոտ է, բայց ազնիվ, ինչպես մեր վերջին հաղթանակը խորհրդարանական ընտրություններում, երբ մեր թիմն անցնելով բռնաճնշումների, սեւ քարոզչության եւ ատելության գետով, կարողացավ ափ հասնել եւ մուտք գործել խորհրդարան շնորհիվ այն բազմահազար մեր հայրենակիցների, ովքեր քաղաքացիական եւ քաղաքական արիություն ունեցան ասելու, որ մենք ազատ մարդիկ ենք, ազատ քաղաքացիներ: Այս իմաստով հայտնություն արած չեմ լինի, եթե ասեմ, որ ազատ եւ արդար ընտրությունները հնարավոր են միայն ազատ եւ արդար երկրում: Իսկ անազատ եւ անարդար հասարակությունը դա անազատ եւ անարդար իշխանության արդյունք է, այն իշխանության, որ ծնվում է ոչ ժողովրդից, այլ նույն իշխանությունից, որի բովանդակությունը վերջին տասնհինգ տարիներին այդպես էլ չփոխվեց: Այդ իսկ պատճառով էլ մենք այսօր ունենք երեւութական մի երկիր,, ուր հռչակվում է ժողովրդավարություն, բայց իրականում բանտարկվում է ազատ խոսքը, ուր հռչակվում է անկախ դատական իշխանություն, բայց վերահսկվում է արդարադատությունը, ուր հռչակվում է ազատ տնտեսական մրցակցություն, բայց շահութաբեր ոլորտները բաժանվում է կլանային խմբավորումների միջեւ, ուր խոսվում է արդար ընտրություններով ստացած քվեների մասին, բայց ամբողջ երկրում աճուրդի են հանվում աղքատության մատնված ժողովրդի քվեները, ուր խոսվում է կոռուպցիայի դեմ պայքարի մասին, բայց անպատիժ են նում բոլորին տեսանելի ու հայտնի կոռուպցիոն հայրերը, որ բազմել են պետական կառույցները եկամտի աղբյուր դարձրած առանձին ոլորտներում:

Եվ հենց սա է պատճառը, որ վերջին 15 տարում իշխանությունների կողմից իրականացրած տնտեսական քաղաքականությունը տեսականորեն հռչակվել է բարեփոխիչ, սակայն արդյունքային տեսանկյունից չի բավարարում իրական բարեփոխումների տրամաբանությանը: Փաստելով տնտեսության ազատականացման ձեռնարկված որոշակի քայլերը, միաժամանակ ակնհայտ է, որ բազմաթիվ դեպքերում իշխանական լծակները կիրառվել են տնտեսության գրավիչ ոլորտներում սեփական կլանային մենաշնորհների հաստաման, սեփականաշնորհման արդյունքները նեղ խմբակային շահերի հարմարեցման, իսկ մի շարք դեպքերում, դրանց հանցագործ յուրացման ուղղությամբ: Աճող կոռուպցիայի, ծաղկող կաշառակերության եւ շարունակական աճող ստվերային տնտեսության ահռելի ծավալները, պետական ունեցվածքի զանգվածային կողոպուտը, օրեցօր բազմացող անօրինականությունների եւ կլանային խմբավորումների անպարկեշտ հաղթարշավը հարձակում են գործել երկրի սահմանադրական կարգի վրա: Այս իսկ պատճառով առաջացել է մեծ եւ ընդհանուր պետական խնդիր` պահպանել հաստատուն եւ համընդհանուր կանոնները, այն է` մեր սահմանադրական կարգը, այն Սահմանադրությամբ, որը հռչակում է աշխատանքի իրավունք, իսկ երկրում մոլեգնում է գործազրկությունը, այն Սահմանադրությամբ, որ երկրում հռչակում է օրենքի առաջ բոլոր քաղաքացիների հավասարության սկզբունքը, իսկ երկրում մոլեգնում են կրիմինալ ռազբորկաներն ու անպատիժ ապօրինությունները, այն Սահմանադրությամբ, որ հռչակում է օրենքի գերիշխանությունը եւ երաշխավորում դրա անկողմանակալ կիրառումը, երբ յուրաքանչյուր քայլափոխի տեսնում ես ապօրինությունների աճ, անպատժելիություն, օրենքներից վեր կանգնած արտոնյալ խավի մարդկանց իշխանություն:

Քաղաքակիրթ պետության մեջ սահմանադրական կարգով նախատեսված դրույթներն իրականացվում են իշխանության եւ ժողովրդի միջեւ կնքված դաշինքով: Հայաստանում մենք ունենք բոլորովին այլ իրավիճակ: Իշխանության եւ ժողովրդի միջեւ ոչ թե դաշինք է գործում, այլ խորը անջրպետ: Եվ հենց սա է պատճառը, որ իշխանությունը պետք է սկսի հենց իրենից: Նա ոչ միայն կանոներ պետք է հաստատի, այլ նաեւ պահպանի դրանք: Ի վերջո իշխանությունը պետք է ծառայի օրենքին , այլ ոչ թե սեփականաշնորհի իշխանության իրավունքները եւ այն ծառայեցնի իր շահերին: Հայաստանի համար կարեւորագույն ներքին մարտահրավերը Սահմանադրական կարգի կիրարկումն է առօրյա կյանքում` սահմանադրական կանոնների գործողությունը, որոնք կարեւոր եւ անհրաժեշտ են եւ իշխանության եւ հասարակության համար: Եթե քաղաքակիրթ աշխարհում իշխանությունը հարկատուների գրպաններից վճարվող վարձատրություն է աշխատանքի դիմաց, ապա Հայաստանում իշխանությունն արտոնություն է եւ իրավունք: Եթե քաղաքակիրթ աշխարհում իրավունքով եւ օրենքով է սահմանափակվում իշխանությունը, ապա Հայաստանում իշխանությունն է բիրտ ուժով սահմանափակում մարդկանց իրավունքները: Պատճառն ակնհայտ է. այն իշխանությունը, որ վախենում է իր ժողովրդից սկսում է հսկել նրան, ասվածի վկան զանգվածային գաղտնալսումներն են եւ ոչ համարժեք բռնաճնշումները ազատ մտածող մարդկանց նկատմամբ:

Հայաստանում իշխանության ուժը հիմնված է մի կողմից «բարեփոխումները լավ էլ առաջ են գնում» կարգախոսի հիման վրա եւ մյուս կողմից, այդ իրականացնելու համար օգտագործելով գրեթե հարյուր տոկոսով վերասկող հեռուստատեսային եթերն ու դատարանները: Այսպես է իրականացվում վարչակարգի ունակությունը` հսկելու այն, ինչ ընթերցվում է, ասվում եւ խոսվում, իսկ առողջ քննադատությունն ու ազատ խոսքը սվիններով է ընդունվում: Հարկ է ընդունել, սակայն, որ այս ժամանակներն այլեւս անցել են, որովհետեւ հարկադրաբար այլեւս անհնար է ուղեղների լվացման զանգվածային գործընթաց իրականացնել, իսկ երեւութական այս դիմակահանդես -փառատոնին մասնակցողներից շատերին անտարակույս երկդիմի են, որովհետեւ գոյատեւելու համար պարզապես կատարում են գերիշխող գաղափարախոսության պահանջները: Ավելին, հարկ է գիտակցել, որ այսպիսի պայմաններում իշխողի եւ իշխվողների շահերը չեն կարող միասնական լինել, որովհետեւ առաջնորդը կախված չէ իր ժողովրդից. ժողովուրդն է կախված իր առաջնորդից: Ըստ որում , այն ինչ լավ է առաջնորդի համար, հազիվ թե լավ լինի քաղաքացիների համար: Վերջին 15 տարում ամեին ինչ արվել է իշխանությունների ղեկին մնալու համար անկախ ժողովրդի կարծիքից ու սոցիալական բեւեռացումից, քանի որ առաջնորդների համար կարեւորը ոչ թե իրենց քաղաքացիների կյանքի բարելավումն էր, այլ նրանց կառավարումը: Հայտնի ճշմարտություն է, ինչքան ուժեղ է պետությունը, այնքան ազատ է այդ երկրի քաղաքացին:

Ավելին, մենք համոզված ենք, որ չի կարելի ստեղծել մրցակցային շուկա, առանց կոռուպցիայի դեմ իրական պայքարի, չի կարելի օգնել սոցիալապես կարիքավոր մարդկանց , եթե արտոնյալները հարկեր չեն վճարում, չի կարող լինել օրենքի իշխանություն, եթե օրենքը իշխանության համար արտոնություն է, ժողովրդի համար` դագանակ: Այս ամենի պայմաններում պաշտոնական տեղեկատվությամբ մատուցվող տնտեսական թմբկահարվող աճը չի բավարարում իրականությանը, քանզի բնակչության գերակշիռ մեծամասնության սոցիալական վիճակը մնում է ծայր աստիճան ծանր: Այս պայմաններում որեւիցե գործնական քայլեր չեն իրականացվում տարածվող կոռուպցիային դիմակայելու եւ օրինազանցությունները կանխելու համար, քանզի դրանց իրականացնողները շատ դեպքերում դարձել են իշխանության հիմնասյուները, որպես ընտրյալ իշխանավորներ, որոնց գործունեության մասին ժողովրդի գնահատականներում գերիշխում է գերազանցապես միայն բացասականը:

Այս քննադատությունը լսելիս ոմանք կարող են մտածել.«Իսկ ի՞նչ արեցիք դուք, որպես մի քաղաքական ուժ, որ նաեւ մի կարճատեւ ժամանակ իշխանության մաս եք կազմել»: Մենք պատասխանում ենք. «Մենք պայքարել ենք նաեւ իշխանության ներսից իրական բարեփոխումների համար, մենք պայքարել ենք մեր ընբոստ կեցվածքով ու ժողովրդաշահ գործունեությամբ, մեր սկզբունքային հարցադրումներով ու շիտակ հայրենասիրությամբ: Արդյունքում համակարգը չհանդուրժեց այն, ավելի ճիշտ այլակարծությունը եւ ազատությունը, իրական բարեփոխումներն ու նոր արժեքային փիլիսոփայությունը»: Ծավալվեց վհուկների որսից շատ քիչ տարբեղվող մի գործընթաց, որի արդյունքում բիրտ ճնշումների արդյունքների ներքո մեզանից հեռացան մի քանի գործարարներ, նաեւ հաշված պատեհապաշտներ, որոնք նույն հաջողությամբ կարող են հեռանալ իշխանությունից, ոչ թե իշխանափոխության , այլ իշխանության նավի փոքրիկ տատանման դեպքում անգամ, որովհետեւ շատերին առաջնորդում է սեփական ունեցվածքը պահելու ձգտումը: Հետզհետե Հայաստանում սկսվեց խրախուսվել դավաճանությունը, քարոզվել չարչիությունը, շահամոլությունը, բանսարկությունը, անպատիվ ու պատեհապաշտական արժեքները:Այս ամենը սակայն չհուսահատեցրեց մեզ, այս ամենը չնայած բազմաթիվ արգելքներին ու դժվարություններին չկանգնեցրեց մեզ, այլ նոր ուժով մղեց առաջ, որովհետեւ մարդիկ չնայած հեռուստատեսային տոտալ հակաքարոզչությանը եւ զանազան բանսարկությունների տարածմանը, հավատացին մեզ եւ կրկին, ընդամենը հաշված ամիսներ անց, քվերակեցին: Այսօր մենք ունենք, եթե նույնիսկ նվազագույնը, ապա նաեւ կարեւորը` մենք քաղաքական ուժ ենք, որ ներկայացված է խորհրդարանում եւ այսուհետ էլ վճռական շարունակելու է իր պայքարը մեր երկրի եւ ժողովրդի համար:
Բարոյականության եւ հավատի վերածնունդը հրատապ անհրաժեշտություն է

Սիրելի հայրենակիցներ, այսօր Հայաստանը փոխվում է, փոխվում են մարդիկ, փոխվում են բարքերը եւ ցավալին այն է, որ փոփոխությունների մեջ գերակշռում է հավատի հետեւողական հետընթացը, ինչն ուղեկցվում է ազգային արժեհամակարգի խարխլմամբ ու նահանջով:

Այսօր Հայաստանում բարոյական արժեքները խիստ նահանջ են ապրել: Շատերի համար ազգ, հայրենիք, ազգային խնդիրները հետին պլան մղվեցին եւ այսօր մեր հասարակությունը բարոյական վերածննդի կարիք ունի: Խնդիր, որ նախ եւ առաջ պետք է մտահոգի իշխանությանը, խնդիր, որ պետք է մտահոգի մեր հասարակությանը եւ կարեւոր է մեր ազգային արժեքների, արժանապատվության եւ առաջընթացի համար:

Հայտնի է, որ փողը լավ ծառա է, բայց վատ` տեր: փողով գնված հավատն ու իշխանությունը, ճնշումներով ու փշալարերով ստացած քվեները, ստով ու երեսպաշտությամբ փողարկվող ճշմարտությունը ոչ միայն երկար ճանապարհ չեն կարող անցնել, այլ նաեւ այդ ճանապարհին այնպիսի բարոյական աղետներ կարող են բերել, որոնք վերականգնելու համար տեւական ժամանակ եւ շատ ջանքեր կպահանջվեն:

Սակայն ես հավատում եմ, որ բարու եւ հավատի արժեքների կիրառումները խորապես ներկայացված են մեր ազգային նկարագրի մեջ: Դրա համար էլ հավատն առ աստված, հավատը ընտանեկան արժեքների, մարդասիրության եւ բարեսիրության մեջ տեղակայված է մեր ազգային գենոֆոնդում: Ի վերջո մեր ազատությունը գալիս է Աստծո նկատմամբ տարած մեր հաստատուն հավատից:

Մեր նախահայրերը միշտ կամավոր ծնկի են եկել Աստծո առաջ, մինչդեռ նրանք ծնկի չեն եկել բռնակալների առաջ: Աղետի եւ սպառնալիքի ժամանակ, փրկության համար միշտ դիմել են Աստծուն: Երբ բերքն առատ է եղել, առաջին բանը, որ արել են` Աստծուն շնորհակալություն հայտնելն է եղել: Հավատն առ աստված այսօր մեր ժողովրդի ամենազոր ուժն է, որ երբեւէ եղել է: Մենք, որպես ազգ, երբեք չպետք է մոռանանք ուժի այս աղբյուրի մասին:

Ապագայի պոռթկումը դա ազատությունն է, ուրեմն նաեւ` առաջընթացի եւ վերելքի պոռթկումն է: Հասարակական խաղաղության երաշխիքը դա ազգային զարթոնքն է եւ ժողովրդավարական իշխանությունը: Եվ հենց սա է պատճառը, որ մենք ասում ենք. «Հայաստան, բաց արա քո աչքերը»: Մենք համոզված ենք, որ Հայաստանն ապագայի երկիր պետք է լինի: Երբեմն դժվարությունները մարդիկ համեմատում են մայրամուտի հետ, մինչդեռ դա ընդամենը մեծ ուղեւորության ճանապարհի ժամանակավոր մի արգելք է, որը վճռականություն պետք է ունենանք եւ որը անհրաժեշտ է հաղթահարել:

Մարդկանց մի մասը ապրում է ապագայի նկատմամբ ունեցած հավատով ու ակնկալիքներով, որ այն լավն է լինելու: Մինչդեռ մյուսները վախենում են ապագայից մտավախություն ունենալով, որ անցյալի ձախողումները կարող են կրկնվել: Մենք չպետք է վախենանք մեր ապագայից, մենք պետք է պայքարենք մեր ապագայի համար: Այսօր աշխարհում տեղի ունեցող պայքարում որոշիչը ռումբերը եւ հրթիռները չեն լինելու, այլ քաղաքական կամքը, նոր եւ մրցունակ գաղափարները, հոգեւոր վճռականության փորձարկումը, արժեքները, որ մենք ունենք, այն հավատը, որ մենք փայփայում ենք եւ այն իդեալները, որոնց նվիրված ենք:

Ոչ ոք չի կարող հերքել ժողորդավարության եւ ազատ մրցակցության հաջողությունը, բայց որոշ մարդիկ կատաղում եւ կռվում են դրա դեմ: Ու հակազդեցության եւ դիմադրության հիմնական աղբյուրներից մեկը բարեփոխումների մերժման կամ սեփական շահերին հարմարեցնելու արդեն իրեն սպառած գաղափարախոսությունն է: Բարեփոխումները զարգացող եւ հաստատվող աշխարհում այլեւս այլընտարնք չունեն: Եվ ինչքան արագ ու վճռական լինենք այնքան ավելի լավ:

Մեր առջեւ ծառացած բարդ խնդիրներին անդրադառնալու համար, մենք պետք է գործենք բարի կամքի եւ միմյանց հանդեպ հարգանքի ոգով, եւ իմ կողմից` ես դա կանեմ: Հաջորդ որոշիչ տարում մենք ընտրություններ կկատարենք, որոնք կորոշեն մեր երկրի ապագան եւ բնույթը, մենք ընտրություն կկատարենք ձեւավորելու մեր զարգացումը առաջնորդվելով զարգացող տնտեսությամբ կամ մեզ հետ կպահենք առեւտրից եւ հնարավորություններից, նպաստելով կլանային տնտեսությանը եւ խոչընդոտելով ազատ մրցակցությունը:

Ազգային վերածնունդը եւ ազատ ժողովրդավարական երկիր ստեղծելը համընդհանուր արժեքային մի համակարգ է, որը չի պատկանում որեւէ քաղաքական ճամբարի: Դրա պաշտպանները չեն կարող հստակ բաժանվել ձախերի եւ աջերի, ժողովրդավարների եւ պահպանողականների, ամերիկացիների ու եվրոպացիների:

Հարկ է գիտակցել, որ ազատությունը, ժողովրդավարությունը, մարդու իրավունքները եւ օրենքի իշխանությունը ոչ ամերիկյան, ոչ եվրոպական եւ ոչ էլ ռուսական են: Դրանք համակարգային եւ համամարդկային արժեքներ են: Եվ ցանկացած վայրում ու ցանկացած ժամանակ տրվում է ընտրելու հնարավորություն, իսկ ընտրությունը մեկն է` ազատություն, թե փակ հասարակություն, օրենքի թե գաղտնի ոստիկանության իշխանություն, արդար, ժողովրդավարական ընտրություն, թե փողի եւ վարչական ճնշումներով ընտրություն: Ի վերջո, ինչպիսի ընտրություններ ունենանք այնպիսի էլ նախագահ ու երկիր ենք ունենալու առաջիկայում:
Մեզ անհրաժեշտ է լեգիտիմ եւ ժողովրդական նախագահ

Ճիշտ է նախագահական ընտրություններում հաղթելը կարեւոր է, բայց այն երբեք չպետք է ձեռք բերվի` օգտվելով մարդկանց համատարած աղքատությունից ժողովրդին զանգվածաբար կաշառելու եւ լայնամասշտաբ ընտրական հանցագործությունների, ի վերջո շղթաների եւ ազգային արժանապատվության հաշվին: Մեր ազգին ու հայրենիքին անհրաժեշտ է արդար ու ժողովրդական նախագահ, անխոցելի եւ լեգիտիմ իշխանություն, դիմակայելու արդեն իմ կողմից թնարկված մի շարք ներքին եւ բազմաթիվ արտաքին մարտահրավերներին: Բռնաճնշումներով եւ ընտրակեղծիքներով ընտրված նախագահը թույլ է եւ խոցելի, նաեւ մեր ազգային խնդիրների լուծման տեսանկյունից: Ուստի իշխանություն է, թե ընդդիմություն` ցանկացած ոք, պետք է նախանձախնդիր եւ հետեւողական լինի, որ նախագահի արդար ընտրությունը դառնա գերակա քաղաքական ու հանրային խնդիր:
Արդյո՞ք մեր երկիրը սակայն առաջ է, ընթանում առաջիկա նախագահական մրցապայքարում ազատ ընտրությունների վերջնական հաղթանակի բացարձակ վստահությամբ:
Վստահ եմ, որ ոչ: Ուստի անհրաժեշտ է վերածնել հույսը: Անհրաժեշտ է վերածնել հավատը, քանի որ չհավատացողները շատ են, անհրաժեշտ է վերածնել հանդուրժողականությունը, քանի որ չարությունն իրական ուժ է դառնում ներքաղաքական կյանքում, անհրաժեշտ է ուժեղացնել պայքարը ապօրինությունների եւ ստվերայնության դեմ, որովհետեւ այսօր կոռուպցիան եւ ներկլանային խմբերը իրական ուժ են եւ խոչընդոտ մեր ժողովրդավարական բարեփոխումների ճանապարհին:
Ասելով, որ միեւնույն է, ոչինչ չի փոխվելու, շատերը հրաժարվեցին քվեարկելուց, ասելով, որ միեւնույն է ոչինչ չի փոխվելու, շատերը զբաղված են ընտրական հանցագործություններով` չգիտակցելով, որ դա ուղղված է իրենց իսկ զավակների եւ երկրի ապագայի դեմ: Մենք պետք է վերափոխվենք, որովհետեւ վերափոխում են պահանջում մեր ժառանգները: Մենք պետք է ամբողջ ուժով պայքարենք ավերիչ ամենաթողության եւ ծավալվող ծայրահեղականության դեմ, քանի որ, ցավոք, ոմանք ուրախանում են ոչ միայն իրենց հաջողությունով, այլ դիմացինի անհաջողությունով, որի հետեւանքով Հայաստանում հաստատուն դիրքերով ամրապնդվում է ներքաղաքական ատելությունը: Քաղաքական խաղաղության եւ քաղաքական ազնիվ մրցակցության գաղափարներին հաջորդելու են գալիս քաղաքական առանց կանոնների մղվող պատերազմն ու ատելությունը միմյանց նկատմամբ: Անհանդուրժողականությունը, գավառական արժեքներն ու գաղափարները թռիչքաձեւ զարգացում են ապրում: Խորանում է ամեն ինչ ու ամենքին փչացնելու ու վարկաբեկելու գործընթաց` առանց հիշելու, որ այս շղթայում հաղթողներ չեն կարող լինել ու չեն լինելու: Եվ դա հավասարապես վերաբերում է այդ գործընթացները կազմակերպողներին:

Առողջ քննադատությունը, այլընտրանքային տեսակետների առաջադրումը, նորարարությունն ու ակտիվ աշխատանքը հաճախ սվիններով են ընդունվում: Երկրի նախագահի ընտրությունների ծիրում հեռուստատեսային համատարած բլոկադան եւ իշխանության միակողմանի քարոզչությունը արդեն լուրջ կասկածի տեղիք են տալիս ապագա ընտրական գործընթացների նկատմամբ: Ավելին, այս հատեքստում մարտնչող տգիտությունը հետեւողականորեն նոր բարձունքների է ձգտում: Որովհետեւ առաջընթացի ու ժողովրդավարական արժեքների քաղաքակիրթ ինտեգրացիայի միջոցով արդար ընտրություններ կազմակերպելու իրական մղումները ոմանց սին պատրանքներ են թվում, ինչը եւ նրանց դարձնում է իրենց ճահճացած արժեքային համակարգը քանդելու վճռական թշնամիներ:

Արդեն իսկ եկել է ժամանակը, որ մենք ունենանք ազատ ընտրության մի ծրագիր, որը վերստին վստահություն կներշնչի թեամբողջ հասարակությանը, թե քաղաքական դաշտին: Հենց այդ պատճառով կարեւոր է հաղթահարել ազատ ընտրության խոչընդոտը համերաշխության եւ քաղաքական բոլոր ուժերի` այս գաղափարի պաշտպանությանը միտված համընդհանուր դաշինքի միջոցով: Ես որպես նախագահի թեկնածու հայտարարում եմ, որ սկսում եմ հանդիպումների շարք առաջադրված բոլոր թեկնածուների հետ` առաջարկելով նաեւ հրապարակային քննարկումներ բոլորի ակտիվ մասնակցությամբ:

Կարծում եմ, որ այս պահին, այս կարեւոր խնդրի լուծման համար հենց այսպիսին պետք է լինի մեր միասնական հավակնությունը:

Իշխանություն, թե ընդդիմություն` բոլորս պետք է գիտակցենք այս ճանապարհի ընտրության կարեւորությունը: Բոլորս պետք է աջակցենք, որ արդար նախագահական ընտրությունների եւ ժողովրդավարության զարգացման ընդհանրական աշխարհայացքը դառնա մեր հրամայականը եւ արմատավորվի մեր գիտակցության ու գործելակերպի մեջ:

Իրական ժողովրդավարության դինամիզմը, հասարակության կառավարման` իր հավասարը չունեցող մոդելը պետք է գերակա դառնան: Նոր գաղափարներն ու նոր արժեքային համակարգը ազատ ընտրություններ են ենթադրում: Այս իմաստով մենք պետք է դրսեւորենք նաեւ իդեալիզմ եւ խիզախություն. իդեալիզմ, որովհետեւ շատերի համար ազատ ընտրությունը նման է քաղաքական բլեֆի, եւ խիզախություն, որովհետեւ այն անհրաժեշտ է պոռթկում կատարելու դեպի վաղվա օրը, պոռթկում հանուն ազատության եւ ազատ, ժողովրդավարական ընտրությունների պորթկում` պայքարելու բոլոր հնարավոր եւ անհնարին մեթոդներով պահելու ազատ մարդկանց տրված քվեները եւ հավաքական «Ոչ» ասելու բռնաճնշումներին եւ փողի ուժով ձեւավորվող իշխանությանը:
Ի վերջո, մենք պետք է գիտակցենք, որ Հայաստանը չի կարող հաջողության հասնել արդեն իրեն սպառած գաղափարներով:

Իսկ ի՞նչ վիճակում է հայտնվում ժողովուրդը: Իվերջո`եւ իշխանությունը, եւ ընդդիմությունը կոչված են իրենց գաղափարների ու տեսակետների շրջանակներում ժողովրդի շահերը պաշտպանել կամ գոնե ներկայացնել: Ցավոք, այսպայմաններում ժողովուրդը հայտնվում է ոչ միայն խաղից դուրս, այլեւ մերժված ու անտեսված վիճակում:Մինչդեռ ժողովրդի անունից խոսող ցանկացած ուժ նախ պետք է մտածի ազգի հավաքական նկարագրի մասին: Ի վերջո` համաշխարհային հանրությանը մենք ներկայացնելու ենք ազատության եւ իրական ժողովրդավարության ձգտող մի ժողովուրդ, թե՞ հատվածական ու անձնական շահեր պաշտպանող կուսակցական ու հասարակական կառույցներ:Այս համապատկերում առավել քան արժեվորվում է վաղվա մեր զարգացումները քաղաքակիրթ ճանապարհով տանելու անհրաժեշտությունը:
Ապագայի մեր ճանապարհը

Մրցունակ աշխարհում մրցունակ չլինելը մեզ մղում է պարտության, այդ իսկ պատճառով մեզ համար առավել քան երբեւէ կարեւոր է ունենալ ազգի, երկրի մրցակցության բարձրացման հստակ գաղափարախոսություն եւ ռազմավարություն, որը մեզ հնարավորություն կտա առաջ շաժվելու` լավ տրամադրված մեր երկրի նկատմամբ, հավատարիմ առաջընթացի իր գործին եւ վստահ մոտալուտ հաղթանակներին: Մենք պետք է հնարավորնն անենք, որպեսզի բանավեճերը անցկացվեն քաղաքակիրթ տոնով եւ մենք չենք կարող թույլ տալ, որ մեր տարբերությունները թշնամության առիթ դառնան: Համալիր եւ մարտահրավերներով լի ժամանակ կղզիացան եւ նեղ շահադիատական հովանավորչության ճանապարհը ոմանց կարող է թվալ լայն եւ հրապուրիչ, սակայն այն ավարտվում է վտանգի եւ անկման մեջ: Ի վերջո չի կարելի ստեղծել բարեկեցության կղզի անարդարության եւ աղքատության ծովում, ուստի մեր ժողովրդի կյանքը բարեփոխելու միակ ճանապարհը մեր առաջընթացը երաշխավորելու միակ եղանակը եւ մեր զարգացման ճակատագիրը տնօրինելու շիտակ ճանապարհը մեր վճռականությունն է պայքարելու ազգային խնդիրները գերակա դասող, ուժեղ ժողովրդավարական եւ մրցունակ երկիր ստեղծելու համար:

Վստահեցնում եմ, որ ես ոչ այնքան ռոմանտիկ եմ, որ տարվեմ անպտուղ երազանքներով, ոչ էլ այնքան ուտոպիստ եմ, որ երազանքն ու իրականությունը չտարբերեմ: Խնդիրը մեկն է` ի՞նչ ճանապարհ ենք մենք ընտրում: Ի՞նչ է մեզ պետք: Օրվա խնդիրների կիսատ-պռատ լուծում, որ վաղը վերադառնալու է ավելի շատ հարցականներով, թե՞ սկզբունքային ու արմատական փոփոխություններ մեր մտածելակերպում ու գործելակերպում: Համոզված եմ, որ անհրաժեշտ է իմաստավորել մեր ապագայի ճանապարհը: Այդ իսկ պատճառով արդեն այսօր պետք է գիտակցենք, որ Հայաստանը շատ փոքր երկիր է որոշ աքլորացած սնապարծերի անպարագիծ ամբիցիաների համար, բայց եւ շատ մեծ երկիր է, երբ ուզում ենք աշխատել ու աշխատանքի արդյունքում երկրում կուտակված խնդիրները լուծել: Մեզ օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ է ազատ մրցակցության մթնոլորտը, որպեսզի մեզ ընտրողները իրական հնարավորություն ունենան իրենց խաբված ու անիրավված չզգալու:

Այժմ մի շարք քաղաքական գնահատականներ եւ մի կարեւոր հարցադրում. Ինչո՞ւ ենք մենք մասնակցում նախագահական ընտրություններին եւ ո՞րն է մեր նպատակը: Սկսեմ վերջից.
Մենք մասնակցում ենք, ոչ թե օլիմպիական սկզբունքներով մասնակցելու համար, այլ մասնակցում ենք հաղթելու վճռականությամբ: Շատ են հարցնում. ինչու՞ մենք չմիացանք Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին, ոչ միայն նրա համար, որ մենք երկիրը ավազակապետություն չենք համարում, մեր անցած ուղին եւս, այլ նաեւ գնահատելով նրա կատարած ներդրումը մեր պետականության կայացման գործում, դեմ ենք պետաիշխանական համակարգը կազմաքանդելու մոտեցմանը, որովհետեւ անցնող այս գրեթե 20 տարիներին մենք ձեռք ենք բերել մեզ համար այնքան թանկ անկախությունը, լավ, թե վատ` կառուցել ենք երկիր, որ այսօր ինքնիշխան է, եւ աշխարհի բազմաթիվ մայրաքաղաքներում կախված է մեր եռագույնը, իբրեւ մեր ինքնիշխանության խորհրդանիշ: Մենք սակայն պատրաստ ենք համագործակցել. պատրաստ ենք համագործակցել բոլոր առողջ, իրոք, երկիրը բարեփոխելու համար պայքարելու իրական ձգտում ունեցող ուժերի հետ, համագործակցել եւ մերձեցնել մեր դիրքորոշումներն առաջիկայում:

Այս ամենի ֆոնին վեր է հառնում իշխանությունն ամեն գնով վերարտադրելու անզուսպ ձգտումը, ես արդեն խոսեցի` ի շարս երկու այլ հարցերի, այն, որ մենք զարգացում կոչվող այս ընթացքով տաս տարի անց էլ լավ հանգրվանի չենք կարող հասնել առավել, քան ակնհայտ է: Բերեմ մի քանի թվային տվյալներ.

Վերջերս հրապարակվեց համաշխարհային մրցունակության զեկույցը, որտեղ Հայաստանը զիջում իր բոլոր հարեւաններին աշխարհի 131 երկրների թվում գրավելով 93-րդ տեղը: Թե Թուրքիան, թե Վրաստանը եւ թե Ադրբեջանն իրենց ցուցանիշներով գերազանցում են մեզ: Նույնը վերաբերում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացվածությանը, որտեղ մենք կրկին վերջինն ենք տարածաշրջանում` զբաղեցնելով 96-րդ տեղը, առեւտրային շուկաների արդյունավետությամբ 104-րդը, իսկ ֆինանասական շուկայի կատարելության տեսանկյունից 110-րդ տեղը: Այսինքն սա է իրականությունը, այլ ոչ թե շարունակ թմբկահարվող տնտեսական աճը եւ տարբեր ոլորտներում տարաշրջանային առաջատար հայտարարելու կոչերը:

Մեզ նոր պոռթկում է հարկավոր, վճռական զարգացում` դեպի առաջ նոր ուժով, նոր կամքով, նոր մոտեցումներով:

Հայաստանում այսօր հասարակական քաղաքական բեւեռացումը հասել է գրեթե գագաթնակետին: Իհարկե մենք կարող ենք շարժվել բեւեռացման եւ դիրքորոշումների կարծրացման ուղղությամբ: Սակայն մենք կարող ենք փորձել շարունակելության նաեւ այլ ուղղությամբ եւ փորձել վերջ տալ մեր երկրում տիրող չարությանը, ատելությանը եւ անհանդուրժողականությանը:

Մենք կարիք չունենք բաժանումների, բռնության եւ ատելության, այլ կարիք ունենք սիրո եւ իմաստնության, սեր` առ հայրենիք եւ առ ժողովուրդ:

Առաջիկայում մենք կանգնած ենք լինելու ոչ դյուրին ընտրության առջեւ: Ընտրել նախկինը, որ մենք տեսել ենք, ընտրել դժվարին եւ խարխուլ հիմքերով ներկան, թե համաձայնություն ունենալու քվերակելու մեր ապագայի օգտին, որ գալու է շատ շուտով հաշված օրեր անց գալու է եւ մեզ առաջարկելու է բոլորովին նոր Հայաստան, մեր կյանքը փոխելու բազմաթիվ նոր ու լավ հնարավորություններ:

Ելնելով ասվածից, մենք կողմնակից ենք ազատ քաղաքական մրցակցության, սկզբունքների եւ տեսակետների ազատ ներկայացման, ազնիվ եւ վեհանձն պայքարի:

Քաղաքական դաշտում մենք պաշտպանում ենք առողջ համագործակցությունը, ազգային խնդիրների առջեւ ծագած լրջագույն մարտահրավերների նկատմամբ համախմբված դիրքորոշումներ արտահայտելու գաղափարները: Մեր քաղաքական պայքարում լինելու ենք սկզբունքային, շիտակ ու վճռական:

Քաղաքական դաշտում մեր երկարատեւ հանդուրժողականության կոչերը երբեք չպետք է սխալ հասկացվեն: Հակամարտություն ունենալու մեր դժկամությունը չպետք է գնահատվի որպես պայքարելու կամքի հրաժարվելու դրսեւորում: Երբ պահանջվում է գործողության դիմել, որպեսզի պահպանենք մեր արժեքներն ու սկզբունքները, մենք կգործենք:

Մենք համոզված ենք, որ լավ Հայաստան խոսելով չեն կառուցում: Այն իսկապես պահանջում է, որ մենք ներդնենք մեր լավագույն ջանքերը եւ մեր իրական ցանկությունը, որպեսզի հավատանք ինքներս մեզ եւ հավատանք մեր կարողությանը մեծ սխրանքներ գործելու, հավատալու, որ աստծո օգնությամբ մենք կարող ենք եւ կլուծենք այն խնդիրները, որ մեր առջեւ դրված է: Եվ ի վերջո, ինչու պետք է մենք հավատանք դրան, ինչու մենք պետք է հետաքրքրվենք մեր ապագայով: Պատասխանը մեկն է, որովհետեւ մենք եւ մեր զավակներն ապրելու են այդ ապագայում:

Մենք հասել ենք այն պահի մեր պատմության մեջ, երբ կուսակցական եւ քաղաքական դիրքորոշումները արդիական են այսօր: Զարգացման վաղվա փիլիսոփայությունն է կարեւոր: Փոքր մարդիկ բարձր ձայնով դատապարտում են` ասելով, քիչը լավ է մեզ համար: Նրանք ստեղծում են վախ եւ անորոշություն մեր մեջ: Միլիոնավոր հայեր, հատկապես, մեր ուստրերն ու դուստրերը, փնտրում են մի բան, որին կարող են հավատալ: Պետք է հնարավորը անել, որ հավատի սով չլինի այսօր այս երկրում: Մարդիկ տենչում են մի անգամ եւս հպարտ լինել իրենց երկրով եւ հպարտ իրենցով: Եվ ամեն պատճառ կա հպարտ լինելու: Մենք պետք է հնարավորը անենք, որ մարդիկ կարողանան հաջողություն ունենալ իրենց երկրում, որովհետեւ այնքան շատ բան կա այս երկրում հպարտանալու համար:

Մեր ժողովուրդը ցանկանում է ապրել խաղաղության եւ անվտանգության մեջ, որպեսզի կարողանա հոգալ իրենց ընտանիքների հոգսերը, վաստակելով այնքան գումար, որ կարողանա փոքր ինչ տնտեսել իրենց զավակների համար: Սա կարող է շատ հուզիչ չհնչել, սակայն շատ հրաշալի բան կա սրա մեջ:

Հաշվի առնելով մարզային հեռավոր վայրերի, շարքային քաղաքացիների տնտեսական եւ սոցիալական տառապանքների հանդեպ իմ ունեցած խորը կարեկցանքը եւ դրանց վերացումը տեսնելու իմ ցանկությունը, ես միշտ առաջնորդվել եմ սոցիալական արդարության խնդիրներին առաջնություն տալու, շարքային մարդկանց կողքին կանգնելու, նրանց լսելու, օգտակար եւ աջակից լինելու ազնիվ ձգտումով, որի համար եւ քննադատվել եմ:

Ուզում եմ հայտարարել.

Իմ Հայաստանը նրա բոլոր բնակիչներն են` առանց բացառության: Իմ Հայաստանը այն քաղաքացիներն են, որոնք քվեարկում են ծայրահեղությունների համար, որովհետեւ այդ ծայրահեղությունները ոչ թե նրանց համոզմունքն է, այլ որովհետեւ նրանք վախենում են լսելի չլինել իրենց պետության կողմից կամ վախենում են եղածը կորցնել: Ես ուզում եմ աշխատել նրանց հետ միասին: Իմ Հայաստանը նաեւ այն քաղաքացիներն են, որոնք չեն վստահում քաղաքականությանը, քանզի խաբվել են նրանից:

Դիմում եմ նրանց, աջակցեք մեզ, որ միասին խզենք մեր կապերը կեղծիքի քաղաքականության հետ` մեր ապագայի հույսերը նորոգելու համար:

Ես ուզում եմ դառնալ այն առաջնորդը, որ կուժեղացնի Հայաստանի դերը համաշխարհային քաղաքական բեմում: Ես ուզում եմ դառնալ այն առաջնորդը, որ կլինի մարդու իրավունքների պաշտպանը մեր երկրում: Ես ուզում եմ դառնալ այն առաջնորդը, որ Հայաստանը կդարձնի ազատ, զարգացող, ուժեղ եւ մրցունակ պետություն, որ սերմանում է համարձակություն, նորարարություն եւ ստեղծարարություն, որ հենվելով մեր ազգի անցած դժվարին ուղու վրա զարկ է տալիս ապագային:
Ես վստահ եմ, որ մենք կարող ենք մերը դարձնել այն ապագան, որին մենք ձգտում ենք, առաջարկելով այն մեր բոլոր այն հայրենակիցներին, ովքեր քաջություն կունենան ապրել եւ պայքարել իրենց եւ իրենց զավակների երազած հայրենիքի համար:

Հայաստանը պետք է հաղթի: Դրա համար ես պատրաստ եմ զոհաբերել եւ դիմանալ, աշխատել եւ պայքարել այնպես կարծես ողջ պայքարի հարցը կախված է հենց ինձանից: Համոզված եմ, որ այս մտայնությունը պետք է գերիշխող դառնա մեր բոլորի գիտակցության մեջ:

Newspapers

Recently Written

Search

Dec

12

Արթուր Բաղդասարյան. «Հայաստա՛ն, բա՛ց արա քո աչքերը»

Comments

Admin

Calendar