ՊԱՏԵՐԱԶՄ ՀԱՅՈՒԹՅԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ

ՊԱՏԵՐԱԶՄ ՀԱՅՈՒԹՅԱՆ ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅԱՆ ԴԵՄ

Ռուս-վրացական հակամարտության վերջին բռնկումից առաջ էր Հայաստանի իշխանությունը որդեգրել Թուրքիայի նկատմամբ իր ներկայիս դիրքորոշումը, որն ըստ էության հենց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանինն էր եւ հենց նրա 1990-ականներին ծավալած գործողություններն էլ, ասենք, «Գորշ գայլեր» թուրքական ազգայնական շարժման ղեկավարի հետ հանդիպումը, ապացուցեցին դրանց ձախողումը: Ինչը, սակայն, Ռոբերտ Քոչարյանի իշխանավարման տարիներին չվերանայվեց, իսկ այսօր՝ Սերժ Սարգսյանի իշխանավարության ժամանակ իրական վերածնունդ է ապրում:

Այս մասին երեկ «Հայացք» ակումբում խոսեց «Արարատ» ռազմավարական կենտրոնի տնօրեն, քաղաքական գիտությունների դոկտոր Արմեն Այվազյանը: Նրա դիտարկմամբ, ՀՀ իշխանությունների համար հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը երկու բաղադրիչ է ենթադրում՝ Թուրքիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատում եւ սահմանների բացում: Մինչդեռ Թուրքիան նախապայմաններ է առաջադրում մեր երկրի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու, սահմանները բացելու համար՝ հրաժարվել ցեղասպանության միջազգային ճանաչման քաղաքականությունից, հանձնել Արցախը Ադրբեջանին, հրապարակայնորեն հրաժարվել Հայաստանի արեւմտյան՝ Թուրքիայի բռնազավթած տարածքներից: Փոխարենը Հայաստանն ուղղակի փաստում է, որ պատրաստ է իր կողմից աննախապայման հարաբերություններ հաստատել: Այս մոտեցումը հիմնավորապես սխալ է քաղաքագիտության դոկտորի կարծիքով. «Հայաստանի իշխանությունները հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հարցը ուղղակիորեն պետք է սկսեին նախապայմաններ առաջադրելուց՝ Հայոց ցեղասպանության ճանաչում, հրաժարվել ադրբեջանամետ քաղաքականությունից, դադարեցնել տեղեկատվական հարձակումները»:

Բանախոսը հաջող ձեւակերպում համարեց ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի «Չմոռանալով անցյալը՝ նայենք ապագային» առաջարկը եւ իշխանությունների համար ընդգծեց, որ անցյալ է նաեւ մեկ շաբաթ, մեկ օր առաջ կատարվածը. «Արդյոք Թուրքիան Հայաստանի նկատմամբ չի՞ վարում խիստ թշնամական քաղաքականություն՝ սկսած Հայաստանի անկախության ձեռքբերման պահից ու մինչեւ այսօր: Ինչպե՞ս կարելի է անվանել մի երկիր, որը իրականացնում է իր բնաջնջած պետության 15-ամյա շրջափակում, հրաժարվում է այդ պետության հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելուց, բազմակողմանի աջակցություն է ցույց տալիս Հայաստանը բնաջնջել խոստացող իր դաշնակցին՝ Ադրբեջանին, այդ թվում՝ ռազմական, հետախուզական, դիվանագիտական, քարոզչական եւ այլ միջոցներով:

Այս ամենը նշանակում է ընդամենը մի պարզ բան, որը չտեսնելը վտանգավոր է, այն է՝ Թուրքիան ոչ միայն չի զղջացել Հայաստանի մեծ մասը ցեղասպանության ճանապարհով հայաթափելու համար, այլեւ շարունակում է նույն թշնամական քաղաքականությունը Հայաստանի նորաստեղծ պետության դեմ՝ Հայկական հարցի վերջնական՝ թուրքական լուծմանը հասնելու համար»: Այս կարծիքը հայտնելով՝ Արմեն Այվազյանը նաեւ ընդգծեց, որ Թուրքիան այս անգամ արդեն իր ծրագրերն իրականացնելու փորձ կանի Ադրբեջանի ձեռքերով՝ օժանդակելով վերջինիս Արցախը եւ Սյունիքը բռնազավթելու ծրագրերին:

Ներկայացված համապատկերում հայ-թուրքական սահմանը բաց եւ հայ-թուրքական դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատված կարող ենք տեսնել կամ ներկայացված վտանգավոր՝ Թուրքիայի առաջադրած նախապայմանները կատարելով, կամ Թուրքիայի հաշվարկների արդյունքում: «Եթե, համաձայն այդ հաշվարկների, Թուրքիան պարզի, որ սահմանի բացումը շատ ավելի կվնասի Հայաստանին, քան փակ պահելը: Իսկ վնասելու ձեւերն ակնհայտ են՝ Հայաստանի փոքրիկ տնտեսությունը Թուրքիայի տնտեսությունից առավելագույնս կախման մեջ պահելով՝ տեղական արտադրողին ոչնչացնելով, որին զուգընթաց կլինի նաեւ ժողովրդագրական ներխուժումը: Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայությունն էլ հազիվ թե պատրաստ է դրան»:

Անդրադառնալով տարածաշրջանային անվտանգության համակարգ ստեղծելու առաջարկին, բանախոսը վստահեցրեց, որ անգամ Իրանի առկայությունն այդ համակարգում ոչինչ չի կարողանա փոխել, քանի որ հակառակորդ պետություններ է ներառելու՝ Հայաստան-Ադրբեջան, Ռուսաստան-Վրաստան:

Ամենին նաեւ զուգահեռվում է ի պատիվ 2010 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի Հայաստան-Թուրքիա հանդիպման Թուրքիայի դրոշի հանդեպ հարգանք դրսեւորելը, խաղը երկրպագելու եկած թուրքերին բարեկամաբար հյուրընկալելու եւ Թուրքիայի նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի այցը միմիայն ձեռքբերում համարելու տեղեկատվական քարոզը: Ինչը, Արմեն Այվազյանի համոզմամբ, ուղղակի «պատերազմ է հայության ռազմավարական հիշողության դեմ», առանց որի ինքնապաշտպանություն կազմակերպելու անհրաժեշտության դեպքում ուղղակի անկարող կլինենք:

ՆԱՆԱ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Source: http://www.azg.am

Permanent link:  http://www.armpress.com/azg/2008/09/08/1309/

Comments

Comments are closed.

    Wednesday, 08 February 2012
  • Admin

  • Calendar

    • September 2008
      M T W T F S S
      « Aug   Dec »
      1234567
      891011121314
      15161718192021
      22232425262728
      2930  
  • Archives

  • Links

  • International newspers: